Eliza Orzeszkowa

Eliza Orzeszkowa (1841-1910) – polska pisarka, która tworzyła w okresie pozytywizmu. Napisała około 100 nowel i opowiadań, których treścią są trudne sytuacje z życia zwykłych ludzi, oraz kilka powieści. Jej najsłynniejszy utwór to Nad Niemnem – powieść, która opisuje życie polskiej wsi, konflikty między wsią i dworem, tradycje szlachty i chłopów oraz tradycje walk w obronie ojczyzny. Dużą popularność przyniosły autorce powieści: Marta – w której Orzeszkowa propaguje harmonijny rozwój umysłu, uczuć i sprawności fizycznej młodych dziewcząt oraz domaga się dla nich prawa do nauki, zachęca, by przygotowały się do samodzielnego życia i postuluje otwarcie szkół (realizacja hasła i emancypacji kobiet), a także Cham – portret psychologiczny rybaka, który walczy o moralne i psychiczne uzdrowienie swojej żony. Do najbardziej znanych nowel i opowiadań należą: Gloria victis, Dobra pani, A…B…C…, Tadeusz.

Eliza Orzeszkowa (1841-1910) – is a Polish writer of the Positivist period. She wrote approximately 100 short stories and tales, whose plots focus on difficult situations in the life of common individuals, Orzeszkowa wrote as well a few novels. Her most famous novel is Nad Niemnem (Upon the Niemen – a river), which describes the life in a Polish village, conflicts between villages and manorial estate owners, traditions of the aristocrats and village men, as well as traditions of fighting wars in defense of their motherland. A great popularity was also brought to the author by the following novels: Marta – in which Orzeszkowa propagates harmonic development of the human mind, emotions and physical fitness for young females as well as demands for them knowledge, preparation for an independent life and opening schools (as a slogan for the realization of women’s emancipation). Furthermore Cham – is a psychological portrait of a fisherman, who fights for the return of his wife’s moral and psychological health. The most well known short stories and tales include: Gloria victis, Dobra pani (Good Lady), A…B…C…, Tadeusz (Ted).

Элиза Ожешко (1841-1910) – польская писательница, творившая в период позитивизма. Ею было создано около 100 новелл и рассказов, несколько романов, основной темой которых стали трудные жизненные ситуации обычных людей. Наиболее известное произведение Ожешко, роман Над Неманом (Nad Niemnem), который повествует о польской деревенской жизни, о конфликтах между деревней и двором, о традициях дворянства и крестьян, а также о защите родины. Небывалую популярность писательнице принес роман Марта (Marta), в котором  Ожешко пропагандирует гармоничное развитие умственных, физических навыков, а также чувств молодых девушек. Автор также отстаивает право девушек на обучение, стимулирует их к подготовке к самостоятельной жизни, а также отмечает необходимость создания школ (как реализации идеи эмансипации женщин). Внимания также заслуживает роман Хам (Cham), в котором представлен психологический портрет рыбака, борющегося за моральное и психическое выздоровление своей жены. Среди наиболее известных новелл и рассказов Элизы Ожешко –  Gloria victis (то есть Слава побежденным), Добрая дама (Dobra Pani), АБВ (A..B…C…), Тадеуш (Tadeusz).

Eliza Orzeszkowa

艾丽查·奥热什科娃(1841年 – 1910年),波兰实证主义时期女作家。她共创作了约100部中篇和短篇小说和几部长篇小说。她的中短篇小说题材大多着眼于普通人的生活困境。她最有名的作品是《涅曼河畔》(Nad Niemnem),这部长篇小说描绘了波兰的乡村生活,村庄和庄园之间的冲突,贵族和村民的传统,以及为保卫祖国而进行的战争。她其他的长篇小说也享有很大的读者群。例如在《玛尔达》(Marta)一书中,作者表达了女性主义的思想,描写了当时年轻女性的情感和身体状况,以及她们对于受教育权利的需求,对妇女解放的渴望。奥热什科娃的《乡下佬》(Cham)则描述了一位渔民帮助妻子建立正确的价值观和健康的心理的故事。奥热什科娃最有名的中短篇小说是:《败者的荣耀》(Gloria Victis)、《好心的女士》(Dobra Pani)、《A…B…C…》(A…B…C…),《塔杜施》(Tadeusz)。

Eliza Orzeszkowa (1841-1910) – byla polskou spisovatelkou působící v období pozitivismu. Napsala okolo 100 novel a povídek, jejichž obsahem jsou těžké životní situace ze života obyčejných lidí a také několik románů. Jejím nejslavnějším útvorem je Nad Niemnem (Nad Němnem) – román, který popisuje život na polské vsi, konflikty mezi vsí a dvorem, tradice šlechty a venkovanů, stejně jako tradice boje za obranu vlasti. Velkou popularitu získala autorka díky románům: Marta – ve kterém Orzeszkowa propaguje harmonický rozvoj dívčí mysli, jejich emocí a tělesného zdraví. Zároveň se pro ně v tomto díle domáhá práva na vzdělání, nabádá je k samostatnému životu, a požaduje otevření škol (realizace hesla emancipace žen) a také Cham (Chám) – psychologický portrét rybáře, který bojuje o morální a psychologické uzdravení své ženy. K nejznámějším novelám a povídkám patří: Gloria victis, Dobra pani, A…B…C…, Tadeusz.


Zobacz Dobrą panią w serii „Czytaj po polsku”

Dobra pani jest nowelą, czyli krótkim utworem, który ma jeden wątek. popularnym tematem nowel w pozytywizmie była sytuacja dzieci – szczególnie tych na wsi. W wielu nowelach pojawiają się dzieci biedne, bez opieki, które żyją w trudnych warunkach, często chorują, nie mają wystarczająco dużo jedzenia. Właśnie w pozytywizmie dzieci po raz pierwszy tak często zaczęły pojawiać się w literaturze polskiej. Dobra pani to historia sieroty Heli, która na bardzo krótko znalazła się w centrum zainteresowania bogatej kobiety, lecz po pewnym czasie okazało się, że znudziła się swojej pani, podobnie jak poprzedni ulubieńcy, i wróciła do biednego domu swoich krewnych.

Dobra pani (Good Lady) is a short story, which contains one plot. A popular theme in short stories during Positivism was the situation of children – especially those living in villages. During this period short stories frequently contain poor children, who lack proper care, live in poor conditions, are often ill and do not have a sufficient amount of food. Hence for the first time children frequently appear in Polish literature during Positivism. Dobra Pani (Good Lady) is a story of the life of an orphaned girl, Hela, who finds herself at the center of a wealthy woman’s attention for a very short period of time. However, after a while it turns out that the wealthy woman gets bored of Hela, similary to her previous favourites, and Hela returns to the poor house belonging to her relatives.

Добрая дама (Dobra Pani) – произведение написанное в форме новеллы, короткого рассказа с одной сюжетной линией. Популярной темой новелл в период позитивизма была жизнь детей, особенно сельских. Во многих новеллах появляются бедные дети, без родительской опеки, живущие в трудных условиях, часто болеющие, не имеющие достаточного количества еды. В польской литературе тема детей начала быть активно представлена именно в период позитивизма. Добрая дама (Dobra Pani) – это история сироты Хели, которой заинтересовалась богатая дама, но по прошествии короткого времени дама утратила к девочке интерес, как и к предыдущим своим любимчикам. А сирота Хеля вынуждена вернуться к своим бедствующим родственникам.

《好心的女士》是一部情节非常简单的短篇小说。在实证主义时期,儿童的处境,特别是乡村儿童的处境是文学作品关注的题材。许多短篇小说中呈现出可怜的、缺乏照顾的、生活环境恶劣的孩子们,他们经常生病,没有足够的食物。在实证主义时期,孩子才第一次开始经常出现在波兰文学中。《好心的女士》是一篇关于孤女赫拉的短篇故事。赫拉得到了一位富家夫人的照料和关心,但是这份爱很快又消失了,赫拉只能回到属于她亲戚的破旧房子去。

Dobra pani je novelou čili krátkým útvorem, který má jednu dějovou linii. Populární tématikou novel v pozitivismu byla situace dětí – především dětí z vesnice. V mnoha novelách vystupují děti chudé, bez péče, žijící v těžkých podmínkách, často nemocné a bez dostatku jídla. Pozitivismus je zároveň obdobím, kdy se poprvé v polské literatuře začínají děti objevovat. Dobra pani je příběh sirotka Hely, která se na chvíli stala zájmem bohaté ženy, leč po jisté době se ukázalo, že začala svou opatrovnici nudit stejně jako její předchůdci, a vrátila se do chudého domu své rodiny.

Accessibility