Co to jest GRAMPOL?

GRAMPOL to program, który ma pomóc nauczyć się polskiej gramatyki. Aby mówić poprawnie po polsku, musisz umieć ODMIENIAĆ wyrazy. JĘZYK POLSKI JEST BOWIEM JĘZYKIEM FLEKSYJNYM. Zależność od fleksji widoczna jest na wszystkich poziomach języka.

Podstawowe kategorie fleksyjne w języku polskim to: przypadek i osoba. Odmianę przez przypadek nazywamy deklinacją, odmianę przez osoby – koniugacją. Wyrazy odmienne przez osoby koniugują się, wyrazy odmienne przez przypadki deklinują się. Do form koniugacyjnych należą czasowniki, do form deklinacyjnych: rzeczowniki, przymiotniki, zaimki, liczebniki.

  • Osoba to kategoria fleksyjna, dzięki której ujawniają się uczestnicy aktu komunikacji – nadawca (ja; my), odbiorca (ty; wy), przedmiot – ożywiony lub nie – niebędący uczestnikiem aktu komunikacji (on, ona, ono; oni, one). Osoba ujawniana jest w języku polskim przede wszystkim przez końcówki osobowe czasownika.
  • Przypadek to kategoria fleksyjna, która pozwala na pokazanie jaką funkcję syntaktyczną spełnia wyraz w zdaniu.

Do fleksyjnych kategorii koniugacyjnych należą również: czas, tryb i strona.

  • Czas pokazuje odniesienia czasowe zdarzenia wskazanego w zdaniu do chwili mówienia lub do innego wskazanego zdarzenia. W języku polskim wyróżniamy trzy czasy: przeszły (pisałem), teraźniejszy (piszę) i przyszły (będę pisać). Kategoria czasu silnie związana jest w języku polskim z aspektem.
  • Aspekt oznacza właściwie punkt widzenia na opisywane zdarzenia. Aspekt niedokonany pozwala opisać zdarzenia w trakcie ich trwania, aspekt dokonany z kolei opisuje zdarzenie z punktu późniejszego niż owo właśnie zdarzenie.
  • Tryb jest sposobem wyrażania stosunku między zdaniem a rzeczywistością, którą opisuje. Wyróżniamy w języku polskim tryb oznajmujący (piszę, napisałam), tryb przypuszczający = warunkowy (pisałabym, napisałbym) i tryb rozkazujący (pisz, napisz).

Cechą niezmiernie charakterystyczną dla języka polskiego bardzo często towarzyszącą fleksji są oboczności morfonologiczne. Oboczności, albo inaczej: alternacje morfonologiczne, to zastępowanie jednego fonemu w morfemie przez inny fonem. Te wymiany fonemów wraz z odpowiednimi morfemami gramatycznymi (fleksyjnymi) oraz słowotwórczymi spełniają funkcję wskazywania na odpowiednią formę wyrazu. W języku polskim występuje wiele oboczności (alternacji) morfonologicznych. Pojawiają się one w tematach fleksyjnych (w odmianie wyrazu, np.: rad-a:radzi-e,) oraz w tematach słowotwórczych (w rodzinie wyrazów, np.: róg-:roż-ek).

Wszystkie wspomniane wyżej, bardzo ważne w języku polskim, kategorie i cechy fleksyjne są uwzględnione w ćwiczeniach w GRAMPOLU. GRAMPOL zawiera około 200 zestawów ćwiczeń w lekcjach i około 200 w testach. Razem jest to około 4000 przykładów do rozwiązania (każdy zestaw zawiera 10 przykładów). Jeśli rozwiążesz je wszystkie, na pewno mówić po polsku będzie Ci łatwiej.

Accessibility