Głoski polskie. Przewodnik fonetyczny dla cudzoziemców i nauczycieli uczących języka polskiego jako obcego

Maciołek Marcin, Tambor Jolanta

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
Katowice 2018 (wyd. I, 2012)

Publikacja opisuje trudności związane z artykulacją polskich głosek, które mogą wystąpić u różnych grup narodowościowych cudzoziemców uczących się języka polskiego. W książce zaprezentowano wzorcową artykulację polskich samogłosek i spółgłosek, a także omówiono zasady prawidłowego akcentowania wyrazów i połączeń wyrazowych we współczesnej polszczyźnie. Wskazano miejsca szczególnie trudne dla cudzoziemców, a także podano konkretne propozycje metodyczne w postaci licznych ćwiczeń i zadań fonetycznych umożliwiających przezwyciężenie trudności wymawianiowych osób uczących się jpjo. Przewodnik zawiera ponadto quiz fonetyczny oraz przykładowy egzamin z podstaw fonetyki i prawideł poprawnej wymowy, pozwalający określić poziom wiedzy przyszłych lektorów języka polskiego. Każde kolejne wydanie wzbogacone zostało w stosunku do poprzedniego. I tak wydanie II uzupełniono obszernym rozdziałem traktującym o sposobie wymowy i asymilacji fonetycznej zapożyczeń w dawnej i współczesnej polszczyźnie, a w związku z tym również o ewolucji jej systemu fonicznego. Wydanie III poszerzono o kilkadziesiąt zadań poświęconych realizacji fonicznej liter ą i ę w języku polskim oraz wymowie wyrazów obcych – nazw własnych i pospolitych – w polszczyźnie. Towarzyszące dwu pierwszym edycjom przekroje poprzeczne polskich głosek (tzw. rentgenogramy), a także materiał dźwiękowo-wizualny (pierwotnie zarejestrowany na płycie DVD) obecnie autorzy zdecydowali się zamieścić w formie elektronicznej.

Rentgenogramy

Ścieżki dźwiękowe

Samogłoski

Samogłoska [a]

 

Samogłoska [e]

 

Samogłoska [i]

 

Samogłoska [y]

 

Samogłoski [a] – [e]

 

Samogłoski [e] – [i]

 

Samogłoski [e] – [y]

 

Samogłoski [i] – [y]

 

Samogłoski [y] – [i] – [e]

 

Samogłoski [a] – [e] – [y]

 

Samogłoski [a] – [e] – [i]

 

Samogłoska [0]

 

Samogłoska [u]

 

Samogłoski [a] – [o]

 

Samogłoski [o] – [u]

 

Samogłoski [a] – [o] – [u]

 

Półsamogłoski i inne spółotwarte

[u̯]

 

[i ̯]

 

[n]

 

[ń]

 

[r]

 

[l]

 

[r] – [l]

 

 

 

 

 

Spółgłoski właściwe

Spółgłoski wargowe

[p]

 

[b]

 

[p]-[b]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[m]

 

 

 

 

 

[b] – [m]

 

 

 

[f]

 

[v]

 

[f] – [v]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[b] – [v]

 

Spółgłoski zębowe

[t]

 

[d]

 

[t] – [d]

 

 

 

 

 

 

 

[c]

 

[ʒ]

 

[c] – [ʒ]

 

 

[s]

 

[z]

 

[s] – [z]

 

 

 

[t] – [s]

 

[c] – [s]

 

[t] – [c] – [s]

 

[d] – [z]

 

[ʒ] – [z]

 

[d] – [ʒ] – [z]

 

Spółgłoski dziąsłowe

[č]

 

[ǯ]

 

[č] – [ǯ]

 

 

 

 

[š]

 

[ž]

 

[š] – [ž]

 

 

 

Spółgłoski środkowojęzykowe (prepalatalne)

[ć]

 

[ʒ́]

 

[ć] – [ʒ́]

 

[ś]

 

[ź]

 

[ś] – [ź]

 

Szeregi s – š – ś

[c] – [č]

 

[č] – [ć]

 

[c] – [ć]

 

[c] – [č] – [ć]

 

[s] – [š]

 

[š] – [ś]

 

[s] – [ś]

 

[s] – [š] – [ś]

 

[z] – [ž]

 

[ž] – [ź]

 

[z] – [ź]

 

[z] – [ž] – [ź]

 

 

Spółgłoski tylnojęzykowe

[k]

 

[g]

 

[χ]

 

[k] – [g]

 

[k] – [χ]

 

Spółgłoski środkowojęzykowe (postpalatalne)

 

 

 

 

 

Spółgłoski tylnojęzykowe – spółgłoski postpalatalne

 

 

 

 

 

 

 

Accessibility