Śląskie słowa

Przedstawiamy wybrane śląskie słowa, których znaczenie poznawali uczestnicy projektu „Skarby Śląska”. Projekt jest współfinansowany ze środków Samorządu Województwa Śląskiego.

 

 

Kryklać

Bazgrać; rysować, pisać byle jak
Abfal Śmieć
Styknie mi Wystarczy
Ciepać Rzucać
Marasić Brudzić

Batki

Majtki

Nudelkula

Wałek do ciasta

Szmaterlok

Motyl

Szczewik

But
Borok Nieudacznik, ofiara losu

Zicherka

Agrafka

Klapsznita

Kanapka

Kokotek

Kran
Mieć ała Wariactwo, np. „Ty mosz ała, dwa boloki”.
Dziwać, dziwować się Patrzeć, podziwiać, np. „Dziwej sie ino”.

Frela

Dziewczyna, np. „Z Agnysy je richtig fajno frela”.

Glacaty

Łysy, np. „Taki młody a już glacaty”.
Hołzyntregle Szelki, np. „Zrobia sie szlojder z hołzyntregli”.
Klachy Plotki, np. „Ana idzie do nos na klachy”.
Maszkycić Jeść smaczne rzeczy, np. „Ciomple na gnojoku siedzom i maszkiecom”.

Ajncla, ańcla

Kawalerka, małe pomieszczenie, np. „Erich miyszko w ajncli”.

Izba Pokój, np. „Ty mosz mało izba”.
Antryj Przepokój, np. „W antryju na byfyju stoi szolka pełno tyju„.
Hajcować Palić w piecu, np. „W zima trza hajcować”.
Przekludzić się Przeprowadzić się, np. „Jorg przekludził się z familoka”.
Bifyj Kredens
Gardina Firana
Szalter Włącznik prądu
Kachlok Piec kaflowy
Bajzel Nieporządek, bałagan

 

Ciciki

Zdaniem prof. dr hab. Jolanty Tambor z Uniwersytetu Śląskiego najpiękniejszym śląskim wyrazem są ciciki. „To słowo uniwersalne, pozwala nazwać wszystko, od drobnych śmieci, paproszków na ubraniu, po unoszące się w powietrzu pyłki. Rzeczy banalne po śląsku nazywane są w niezwykle wdzięczny, miły dla ucha sposób” [1]. Badaczka zwraca uwagę na przyjemne zmiękczenie głosek oraz fakt, że ten wyraz brzmi jak zdrobnienie.

Poniżej przedstawiamy różne typy naszych śląskich cicików:

  • listki mniszka pospolitego, nazywane popularnie „dmuchawcem”
  • „paprochy” i „kłaczki” na ubraniach
  • drobne okruszki na szkłach okularów, do których czyszczenia najlepiej nadaje się taszyntuch
  • kłębki kurzu na podłodze
  • frędzel – nitki lub sznurki, które stanowią luźne wykończenie brzegów, np. firanek, zasłon, chust, serwer

[1] M. Warchala, Ciciki, http://katowice.wyborcza.pl/katowice/1,35063,6784451,Ciciki.html [dostęp: 2.07.2009].

Accessibility